Laat je leiden langs kastelen en abdijen

Landschapspark de Merode was ooit in handen van een prinselijke familie. Vandaag is het een prachtig bos- en natuurgebied waar iedereen zich de koning te rijk kan voelen.

Landschapspark de Merode is een rijk van rust, waar de geschiedenis van kerk en adel samenvloeit tussen Demer en Nete.

Mooie natuur, uitgestrekte bossen, lekkere streekproducten en indrukwekkende kastelen en abdijen. Ontdek het zelf en stap, wandel of fiets in de voetsporen van paters en prinsen.

FABulous Farmers

Landschapspark de Merode is één van de twaalf pilootgebieden in het project FABulous Farmers. Dit project heeft als doel om landbouwers minder afhankelijk te maken van externe inputs zoals kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen, door het gebruik van Functionele Agrobiodiversiteit (FAB) aan te moedigen. FAB-maatregelen zijn gericht op het stimuleren van bepaalde aspecten van de biodiversiteit in en rond de akker om zo bestuiving, plaag-en ziektebestrijding, bodem- en waterkwaliteit in percelen te verbeteren. Het project gaat met de landbouwers in het de Merodegebied op zoek naar de FAB-mogelijkheden binnen hun bedrijf, ervaringen en ideeën worden uitgewisseld in netwerkmomenten en door de Hooibeekhoeve worden er demonstratievelden aangelegd waarin landbouwers zelf kunnen zien wat de effecten van een bepaalde FAB-maatregel zijn, zowel ecologisch als economisch. De ervaringen van onderzoekers en landbouwers in de verschillende pilootgebieden in België, Nederland, Frankrijk, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk worden gedeeld tijdens masterclasses. Op dit moment zijn er in het de Merodegebied bijna 30 landbouwers betrokken bij het project. Begeleiding van de landbouwers gebeurt door Hooibeekhoeve en Boerennatuur Vlaanderen.

Mechanisch onderwerken groenbedekkers

Om te kunnen meten wat er gebeurt en de betrokkenheid van de inwoners van het de Merodegebied bij het project te vergroten zet RURANT samen met ILVO en Thomas More hogeschool een zogenaamd ‘‘burger wetenschaps’ project op poten. Dit doen ze door de inmiddels beproefde methodiek met vierkantemetertuintjes. Hierin zijn een 32-tal burgers betrokken bij het onderzoek naar de impact van de omgeving op de gewassen in hun tuintjes. Zij stelden zichzelf en hun tuin ter beschikking en nemen het peterschap van één of meerdere tuintjes op. Zij verzamelen eenvoudige data en onderhouden het tuintje volgens de wekelijkse instructies. Bij de keuze van de locaties werd gekeken naar de complexiteit van de directe omgeving (landbouw, bebouwing, bos, een mix…) De tuintjes worden voorzien van diverse sensoren en dienen als meetpunten in het landschap om zodoende de impact van de complexiteit van het landschap te onderzoeken.

Wil je meer weten over de vierkantemetertuintjes in het burgerwetenschapsproject? www.rurant.be/projecten-en-diensten/fabulous-farmers/

Binnen het project wordt er gewerkt met de volgende 10-tal FAB maatregelen:

Bij vruchtwisseling komen verschillende gewassen na elkaar en over de jaren heen op het veld. Door verschillende teelten te gebruiken, wordt het risico voor de landbouwer gespreid en het heeft ook een gunstig effect op de bodem.
Hierbij komen er meerdere teelten samen voor op een veld. Het doel hierbij is dat de teelten een gunstige invloed hebben op elkaar, door bv. bestuivers of predatoren aan te trekken of door een grotere of meer kwalitatieve opbrengst te genereren.
Je kunt hierbij denken aan akkerranden die worden ingericht als bloemenkanten die nuttigen (bestuivers, plaagbestrijders) aantrekken Ook kan deze akkerrand dienen als bufferstrook. Dit is een strook gelegen tussen de akker en een waterloop waarbij deze strook niet wordt bemest en er geen gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Doel van deze strook is om uitspoeling van nutriënten of gewasbeschermingsmiddelen naar de waterloop te voorkomen.
Houtkanten kunnen zorgen voor een geschikt habitat voor nuttigen (bestuivers, plaagbestrijders). Bij het beheer van de houtkanten komt veel houtig materiaal vrij. Deze bron van organisch materiaal kan gebruikt worden om het organische stofgehalte van de bodem te verhogen (zie inbreng van organische stof). Wanneer het materiaal niet op het eigen land gebruikt kan worden, zijn er mogelijkheden om het te verwerken tot groene energie. Houtkanten verminderen erosie. Deze barrière houdt water en zand tegen en zorgt op deze manier mee voor minder afspoeling van organische stof en nutriënten. En dan hebben we nog niet gesproken over de landschappelijke waarde van de houtkanten!
Boslandbouw is een teeltsysteem waarbij landbouwgewassen of veehouderij gecombineerd worden met de productie van houtige gewassen op hetzelfde perceel. Er wordt gebruik gemaakt van verschillende lagen, zowel boven als onder de grond, om zo licht, water en nutriënten efficiënter te benutten. Bomen kunnen zorgen voor een gezondere bodem, hogere totale opbrengsten en geven een thuis aan vele diersoorten.
Mest komt voor in vele vormen. Belangrijk hierbij is dat de mest kan worden opgenomen door de plant, zodat de nutriënten niet kunnen uitspoelen. Hoe kunnen we de mest op de beste manier bij de plant krijgen? We bekijken verschillende methodes: door de mest zo dicht mogelijk bij de plant toe te dienen, door andere mestsoorten te gebruiken (mengsels, digestaat), door de zaaiafstanden van de planten aan te passen. Een betere opname betekent immers een beter gewas en minder uitspoeling!
Het organische stofgehalte van de bodem zorgt voor de sponswerking van de bodem: hoe hoger dit gehalte, hoe beter vocht kan indringen in natte periodes en hoe langer het vocht beschikbaar blijft in droge periodes. Ook heeft het een positieve invloed op het bodemleven. Het organische stofgehalte kan verhoogd worden op verschillende manieren: oogstresten niet afvoeren, gebruik van stalmest of compost, houtsnippers inwerken…
Het doel van een groenbedekker is om de bodem tussen twee teelten te bedekken, zodat er minder afspoeling kan plaats hebben en er zodoende minder organische stof verloren gaat. Bijkomend kan de groenbedekker stikstof uit de bodem halen, waardoor deze niet uitspoelt. In dat geval spreken we van een vanggewas.
De bodem niet geploegd, maar enkel losgewerkt. Dit heeft een positief effect op het bodemleven: hun habitat wordt immers niet jaar na jaar verstoord. Een stabiel bodemleven zorgt voor een goede structuur van de bodem, waardoor deze luchtiger is en het waterhoudend vermogen van de bodem vergroot. Hierdoor kan de bodem meer water opnemen in natte periodes en blijft dit langer beschikbaar in droge periodes.
Dit is geen FAB-maatregel op zich, maar kan de andere FAB-maatregelen versterken. Door gebruik te maken van fysische en biologische gewasbescherming in plaats van chemische, heeft dit minder negatieve impact op de nuttigen die zich vestigen in en rond de velden.

ecoploeg = ploeg die minder diep ploegt, zodat het bodemleven gespaard blijft

Meer informatie:

https://www.fabulousfarmers.eu/nl

https://www.nweurope.eu/projects/project-search/fabulous-farmers/

Flyer FABulous Farmers NL

Ben je als landbouwer geïnteresseerd dan kun je altijd contact opnemen met Gert (gert.vandeven@provincieantwerpen.be) of Leen (leen.vervoort@boerennatuur.be). Meer informatie over masterclasses kun je vinden via www.fabulousfarmers.eu en info over demonstraties of netwerkmomenten wordt verspreid via de nieuwsbrieven en facebookpagina’s van Hooibeekhoeve, Boerennatuur Vlaanderen en Landschapspark de Merode.

CONTACT

Sander Dragt

medewerker duurzame landbouw en duurzaam ondernemen landschapspark de Merode

T: +32 (0)14 55 88 02
GSM: +32 (0)488 62 53 30
E: sander.dragt@landschapsparkdemerode.be
A: Diestsebaan 28 | 2230 Herselt

project partners FABulous farmers:

Design & development by Common Ground