Laat je leiden langs kastelen en abdijen

Landschapspark de Merode was ooit in handen van een prinselijke familie.
Vandaag is het een prachtig bos- en natuurgebied waar iedereen zich de koning te rijk kan voelen.

Landschapspark de Merode is een rijk van rust,
waar de geschiedenis van kerk en adel samenvloeit tussen Demer en Nete.

Mooie natuur, uitgestrekte bossen, lekkere streekproducten en indrukwekkende kastelen en abdijen.
Ontdek het zelf en stap, wandel of fiets in de voetsporen van paters en prinsen.

Over het landschapspark

Landschapspark de Merode was ooit in handen van een prinselijke familie. Vandaag is het een prachtig bos- en natuurgebied waar iedereen zich de koning te rijk kan voelen. Een rijk van rust waar de geschiedenis van kerk en adel samenvloeit tussen Demer en Nete. Mooie natuur, uitgestrekte bossen, lekkere streekproducten en indrukwekkende kastelen en abdijen. Omdat kloosterordes en adellijke families dit landschap vroeger hebben gekoesterd, kan iedereen er nu van genieten. Ontdek het zelf en stap, wandel of fiets in de voetsporen van paters en prinsen.

De Merode kreeg plots veel belangstelling en een eigen identiteit, toen prins de Merode in januari 2004 in één klap zowat 1.500 ha bos en landerijen in de streek tussen Demer en Nete verkocht. In opdracht van de Vlaamse regering heeft de Vlaamse Landmaatschappij dan het volledige gebied kunnen overnemen. De bedoeling hiervan was en is nog steeds dat men het domein als één geheel wil bewaren en een mogelijke versnippering van dat belangrijke groengebied wil voorkomen. Versnippering is immers niet goed voor het landschap, voor de leefgebieden van de verschillende planten en dieren en voor het aanbod voor wandelaars, fietsers en ruiters.

Alleen de aankoop van het bosrijke gebied bood evenwel geen oplossing voor sommige problemen. Er moest ook ingegrepen worden om bijvoorbeeld het verblijfstoerisme te lanceren of om de natuur meer kansen te geven. In januari 2004 kreeg de Vlaamse Landmaatschappij groen licht voor de aankoop van het domein van de familie de Merode in Westerlo. Die aankoop kwam er niet zomaar. Verschillende partners trokken samen aan de kar om de onderhandelingen voor de aankoop tot een goed einde te brengen. Er waren – met andere woorden – heel wat burgers en overheden die het belang van zo’n aankoop inzagen en het initiatief volop steunden.

Op 29 maart 2004 ondertekenden alle partners, in aanwezigheid van ZKH prins Laurent, in de abdij van Averbode het ‘Charter de Merode’. In dat charter spreken de partners af dat ze de eenheid van het gebied zouden bewaren en het zouden openstellen voor het publiek. Ze verklaarden zich bereid om de waardevolle natuur en het landschap te beschermen en om kansen te bieden voor de landbouw in het gebied. Het oorspronkelijk aangekochte gebied werd dan op 30 november 2005 aan de verschillende partners doorverkocht met volgende woorwaarde: Wat er in het gebied van de respectievelijke partners gebeurt of gepland wordt, stemmen deze partners blijvend af op het belang van de hele streek. Die overeenkomst hebben ze samen ondertekend in het ‘Charter de Merode’.

De partners hebben zich ondertussen georganiseerd in een stuurgroep, die voortaan beslist over wat er in het gebied gebeurt. Daarnaast zorgt een projectgroep ervoor dat de beslissingen van de stuurgroep in de praktijk omgezet kunnen worden. 

Voor elk deelgebied van het domein de Merode worden momenteel gedetailleerde inrichtings- en beheersplannen opgesteld. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de verschillende partners en op basis van een algemene visie voor het gebied. De inrichtings- en beheersplannen bepalen de verdere ontwikkeling van elk deelgebied en de inbreng van elke partner.

Ook buiten de Merodebossen bevindt zich zeer waardevolle natuur en cultuur. Daarom gaf Vlaams minister-president Leterme in die ruimere streek aanzet tot het  plattelandsproject de Merode. Voor die ruimere streek werd een integraal plan uitgewerkt, zodat de streek er economisch, sociaal, toeristisch en ecologisch op vooruit kan blijven gaan.

In 2013 veranderde er één en ander grondig: de Merode werd uitgebreid en de nieuwe toekomstvisie werd opgesteld. Deze toekomstvisie staat neergeschreven in het ‘Integraal Plan de Merode 2013/2017’

Eind 2017 namen de drie provincies Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant de regisseursrol van de VLM over. Om het partnerschap op een duurzame wijze verder te zetten werd een nieuwe organisatiestructuur opgezet en werd ‘de Merode, prinsheerlijk platteland v.z.w.’ opgericht. Het partnerschap voelde ook de nood aan een inhoudelijk geactualiseerd toekomstperspectief voor de Merode. Op basis van de ervaringen van de afgelopen 15 jaar en de inspirerende voorbeelden uit het buitenland, besliste het partnerschap om de Merode te ontwikkelen tot landschapspark. Een ambitiebeeld voor landschapspark de Merode kwam tot stand binnen een co-creatie traject met de Merodepartners en andere stakeholders. Het is een dynamisch document dat de inzichten uit het verleden verbindt met nieuwe ideeën. Het ambitiebeeld kan u hier downloaden.

Schrijf je in op de nieuwsbrief

Design & development by Common Ground